Skip to main content
Astronomi

Gezegenler neden Güneş’e düşmüyor?

İleri doğru hareketle sürekli düşüşün nasıl tek bir yörünge oluşturduğunu, bir top ve iki hayalî konumla düşünün.

Güneş bir odakta, birbirine eşit sürede süpürülen iki alan elips üzerinde gösteriliyor. Tam boy şema
Kepler’in ikinci yasası · COSMOKOD şeması, elipsin basıklığı anlatım için büyütülmüştür.

Bir anlığına çekimi kaldırın

Bir gezegenin Güneş çevresindeki yolunda herhangi bir nokta seçin. O anda bütün çekim ortadan kalksaydı gezegen yoluna teğet bir doğru boyunca devam ederdi. Çekim varken her kısa zaman aralığında hızı Güneş’e doğru küçük bir değişim geçirir. Bu küçük yön değişimlerini art arda koyduğunuzda bir eğri elde edersiniz. Yörüngede olmak, sürekli serbest düşüşün bir yol alma biçimidir.

Çizimde Güneş’i nereye koymalı?

Kepler’in elipsinde Güneş merkezde değil, iki odaktan birindedir. Dünya’nın yörüngesi çembere çok yakın olduğundan bu kaymayı birçok çizimde gözle seçmek zordur. Ders kitaplarında elips genellikle biçimi anlaşılır olsun diye fazla uzatılır. Elipsi ne kadar uzun çizerseniz yakın ve uzak noktalar arasındaki mesafe farkını da o kadar büyütmüş olursunuz.

Güneş SistemiTam görünüm

Sekiz gezegenin boyutlarını ve yörüngelerini karşılaştırın.

Aynı gün sayısı, farklı yol

Gezegenle Güneş’i bir çizgiyle birleştirin ve bir hafta boyunca bu çizginin süpürdüğü alanı boyayın. Kepler’in ikinci yasasına göre aynı gezegenin başka bir haftada süpürdüğü alan da aynıdır. Güneş’e yakınken çizgi daha kısa olduğundan gezegen yörüngesi üzerinde daha uzun bir yay alır. Bu geometrik kural, hızın nerede arttığını söyler.

Bir Dünya yılıyla karşılaştırma

Aynı yıldızın çevresinde dolanan ve yıldızdan çok daha hafif iki gezegen seçin. Yörüngenin yarı büyük eksenini iki katına çıkarırsanız dönemi yaklaşık 2,83 katına çıkar. Bu ilişki Kepler’in üçüncü yasasından gelir. Laboratuvarda Mars’ın ve Dünya’nın dönemlerini karşılaştırarak uzaklık arttığında sürenin neden bire bir artmadığını görebilirsiniz.

Kaynaklar

  1. NASA · Yörüngeler ve Kepler yasaları
  2. NASA/JPL · Gezegenlerin fiziksel parametreleri

You can change or withdraw these choices at any time using the link in the footer.

Read the cookie policy